Multiple (kunstwerk)

Binnen de beeldende kunst wordt met een multiple een object bedoeld dat in een serie van gelijkwaardige exemplaren bestaat. Multiples worden vaak net als grafiek in een beperkte oplage gemaakt. Soms zijn de afzonderlijke exemplaren genummerd en gesigneerd large glass water bottle. Een ongenummerde ongelimiteerde editie is een drukwerk of multiple dat steeds opnieuw kan worden uitgegeven.

Vanuit Dada; Marcel Duchamp, (readymade) ontstond de traditie ideeën te verspreiden door de vervaardiging van tastbare objecten, die niet zelfgemaakt behoefden te zijn. Man Ray, Kurt Schwitters, Jean Arp maakten eenvoudige beelden. Walter Benjamin schreef een essay over “Het ‘aura’ van het kunstwerk in de tijd van haar technische reproduceerbaarheid’. In de jaren 60 wilde Fluxus de grenzen tussen de kunstvormen opheffen en de kunst ‘democratiseren’. Multiples zijn in de zestiger jaren ontstaan als een vorm van conceptuele kunst. Het woord wordt in de Nederlandse taal ook geschreven als “multipel”.

Multiples zijn meestal relatief goedkoop zodat zij een aantrekkelijke mogelijkheid vormen voor verzamelaars om een bescheiden verzameling op te zetten. Een voorbeeld van een kunstenaar die een groot aantal multiples maakte is de Duitse beeldhouwer Joseph Beuys. Hij beschouwde ook speciaal ontworpen ‘ansichtkaarten’ als multiple; zo maakte hij een houten-, een vilten en een pvc-postkaart homemade meat tenderizer recipe. Dit kan beschouwd worden als een bijdrage aan de Mail art. Een andere kunstenaar (die ook seriële boeken en grafiek vervaardigde) was de Zwitserse schrijver en beeldhouwer Dieter Roth.